شرح کبیسه سی فصل بدانکه علامت سال اول انست و یا علامت یازده جزو است -علامت سال دوم است و ک علامت بیست و دو جزؤ است و ک علامت کبیسه است و ح علامت قرض است یعنی هشت جزؤ از یازده جزؤ سال سوم قرض کردیم و و بر سر بیست و دو جزؤ سال دوم گذاشتیم...
انجام
از سال بیست و پنجم قرض کردیم و بر بیست و پنج روز افزودیم شد سی و پنج روز بیست و نه روز را کم کردیم باقی ماند شش روز که علامت سال بیستو پنجم است ع علامت شش روز باقی مانده از سی و پنج روز است تم.
شامل مجموعه ای از منتخبات نظم و نثر، از جمله از القاضی علي بن محمد العنسي، محمدخلیل الشمرجي (؟)، الشهاب الرضي الموسوي (؟)، صفي الدین الحلي + تاريخ مختصر في ذکر أيام بني أيوب و دولتهم في اليمن الميمون و بني رسول و بني طاهر و الأتراک. تاریخ کتابت و نام کاتب در یکی از صفحات ماقبل آخر آمده است.
آغاز
واحد بعد واحد و مما اتّفق للشیخ العلامة عبدالرحمن بن محمد الذهبی عام دخوله صنعا المحبّة انه طلب من القاضی العلامة البلیغ ذو اللطایف التی لعبت بالعقول و المعانی البدیعة التی اعجزت اهل المعقول و المنقول علی بن محمد العنسی رحمهما الله ان یرسل الیه بدیوان شعره ...
انجام
و طالع نجمه بعد الافول و حقق فی العلیا علمه و یصرف {...}لامر و له و النهی {...جلیبلغنه فی الخبر ما لا قلت فکر فیه و لانسان یطف به {...}کلفته و لا غیر انه و لا {...}سمعت به و لا خطر.
اسماء میوه ها و طبایع و منفعت و مضرت و دفع مضرت ایشان انجیر تازه جالینوس گوید گرم و خشک است و دیگران گویند گرم و تر است
انجام
چند نوبت با آب شیرین بشوید بعد از آن دارها سوده بر آن افشاند و به مبالغه بساید دیگر بار بشوید و استعمال کند که مفید است انشاءالله تعالی و هو احکم الحاکمین
ثوابست یا فلان امر مکروه و ترک آن فلان ثواب است و کسی بسبب آن حدیث ضعیف آن فعلی را بجا آورد یا ترک کند حق تعالی آن ثواب را باو کرامت میفرماید و همچنین هر گاه جز ضعیفی در احوال قصص امم سابقه رسیده باشد جایز نیست که خطبا و{...}آنرا نقل نمایند و در این باب اخبار صحیحه از ائمه معصومین علیهم السلم صادر شده...
انجام
وای بر مامون از حسین شهید کربلا وای بر مامون از حضرت امام زین العابدین علیه السلام وای بر مامون از امام محمد باقر علیه السلام وای بر مامون از امام جعفر صادق علیه السلام وای بر مامون از امام موسی کاظم علیه السلام وای بر مامون از حضرت امام رضا علیه السلام وای بر مامون وای بر او اینست زیان کاری بزرگ که علاج از برای او منصور نیست.
منقولات که ترک حجامت مکن در هفتم حزیران و اگر نکنی در چهاردهم البته بکن و نام این روز نزد اهل فرس اسفند است و لله اعلم فصل در ایام هفته روز جمعه که این روز متعلق است {...}این روز افتاب و ماه و ستارگان و ملایکه افریده شد و درین روز آدم مخلوق گردیده بیک روایت...
انجام
اخر سال نیکو شود و طعام فراخ شود و زمین بابل و خراسان {...}شود اسفند {...}ماه یعنی ذی الحجة اگر شب بود و گاو و گوسفند بسیار بمیرند و زنان باردار را خطر بود و بخراسان فتنه در افتد سیاه ماه کرجماه یعنی محرم و صفر بود ولایت بابل بیشتر خراب شود و مرگ زنان باشد.
مقاله ها و سخنرانیها - مجالس و منابر - متون وعظ و خطابه
آغاز
قال الله و کتبنا علیهم فیها انّ النفس الخ؛ خداوند عالم می فرماید در توراتی که بر موسی نازل کردیم نوشتیم در او احکامی چند اگر کسی کسی را بکشد باید آن قاتل را عوض مقتول بکشند اگر چشم کسی را کور کرد باید چشمش را کور کرد اگر گوش کسی را برید باید گوشش را قطع کرد اگر دماغ کسی را برید باید دماغش ببرند ...
انجام
لأن الغالب علی ألوان العجم الحمرة و البیاض و علی ألوان العرب الأدمة و السمرة؛ و قیل أراد الجن و الإنس. خذوا شطر دینکم من الحمیراء، یعني عائشة؛ کان یقول لها حمیراء تصغیر الحمراء، یرید البیضاء
بلفظه الا {...}و کنت من اهل ذلک فی الغیر و لا فی {....}لعلمی بما انا علیه من القصور و التقصیر و انما اردت مشارکة اهل هذا الفن فی الاحد مصیب من دعا من اطلع فاستحسن و ما ذکرته للشرح فالمراد شرح القصص الحق العلامة المحقق بدرالدین محمد بن یحیی بن بهران رحمة الله و ما اطلق عن ذکر الفاعل ...
انجام
لما هو معروف من التفرقة فی الکتب الکلامیة اللائمة عللم و غیرهم و من اطلع فی ذلک علی {....}فهو ما موت باصلاحه بعد التحقیق اذ لا ینجوا من الخطا و الذلک الا کتاب الله عز و جل و لا حول و لا قوة الا بالله العلی العظیم
صد غلام سپاه کمینش چو رستم بنام سلیمان مکان و سکندر قران مسیحا نفس شاه گیتی ستان قضا هیبت است و قدر قدرتست فلک مسیر وانکه ملک سیرتست ز سهمش بکف تیغ زهراب دار که برگ بیدیست لرزان و زار شجاع و پلنگ افکن و شیر گیر...
انجام
پس از ادای جمیع کتابت باطل شود و مولی ازو میراث برد و اولاد او را بنده سازد و اگر مطلق بمیرد ازاد شود ازو بقدر انچه ادا کرده باشد و باقی بنده مولی بود و میراث او را قسمت کنند میان مولی و وارثان او بر نسبة و ادا کند وارث از نصیب ازادی انچه مانده باشد از مال کتابت و ازاد شود و اگر او را مالی نباشد.
واقف بر وضع مشارالیه با (؟) توجهی توان دانست که موضع معین او کجاست پس اسامی چهار حرفی بمجرد انکه نشان دهند بخانه که محل ماده اسب ترتب اندراج یابد در نظم و این طریق شریفست تا غایت عزت مختفی بود. و از ناظمان معما درین زمان مبارک بحکم وقت ظاهر شد.
القاضی یحیی بن الحسن بن الحسین بن احمد الحیمی الخطیب الشبایی قد تقدم ذکر عمد وجده استطراد فی ترجمة القاضی محمد بن الحسن الحیمي و صاحب الترجمة قد ذکره صاحب الطیب و....
انجام
و ضمني الیه و فارقنی فقصصت ذلک علی بعض من لدیک فی التعبیر و سالت عن تعبیر البکا و الضم فقال لابد ان یجری کل شی مما جرا له في الامتحانات فوقع من بعد ذلک بعد ذلک الرؤیا عجایب و غرایب کفی الله شرها ....
