تشبیهات تشبیه مانند کردن باشد یقال الشیء بالشیء و ارباب لغت ان چیز را که مانند کنند مشبه خوانند و درین باب میان مشبه و مشبه به از معنی مشترک چاره نبود و صحیح ترین تشبیهات ان باشد که معکوس توان گردانید
انجام
استعار الحلم و الرشد للسفه و الغوایة ثم سری الی الحلیم و الرشید و قوله تعالی و اطیعو الله و اطیعوا الرسول لعلکم ترحمون استعار لعل للترتب لان اوفی [...] من مثل الملوک هو العلامة لحصول غایات المطالب
در بیان مراتب بدانکه هیأت و قابلیات آئینه ذات و صفات حقیقت و خاصیت آئینه انست که عکس ازو ظاهر شود بر مقتضی او ظاهر شود چنانچه در آئینه کج عکس نماید و در طولانی طولانی و در بزرگ بزرگ و در کوچک کوچک و در آئینه مقعر خورد و در محدث بزرگ و ساکن در آئینه متحرک متحرک نماید و
انجام
نه وصفی و جهتی دیگر باشد یا هر چند تأمل کنی و ادراک این وصف کنی اخر الامر منتهی توصیفی شود و محض ذات ان مدرک نشود و این معنی را در تفسیری که در بیان علم تحقیق کرده چرا که فکرت ترتیب امور معلومه است تا مؤدی شود بمجهول
لا قدرة للعبادة علیها و کلها مخلوقة للباري تعالی إذ لو کانت مکتسبة للعباد لکانوا مکلفین بها الخامسة قوله ان حرکات أهل المخالدین ینقطع و انهم یصیرون إلی سکون
انجام
قوله في القدر مثل ما قاله أصحابه الا انه قدری الاولی جبري الاخرة فان مذهبه في حرکات أهل الخالدین في الاخرة انها کلها ضروریة
قوه ادراک معقولات و تمکن از تمییز و رؤیة است که بدان جمیل از قبیح و مذموم از محمود باز شناسد و بر حسب ارادة در ان تصرف کند و بسبب این قوت است که افعال او منقسم میشود بخیر و شر و حسن و قبح و او را وصف میکنند بسعادت و شقاوة
انجام
مردم از بسیاری سخن بی فایده او و از اخباری که کند بچیزی که از ان [...] نبود بشناس و بدانکه کسی که در شر غیر خود اندیشه کند نفس او
آمنوا قالوا امنا و اذا خلوا الی شیاطینهم قالوا انا [...] الله یستهزئ [...] یعمهون [...] و الضلالة بالهدی فما ربحت تجارتهم و ما کانوا مهتدین مثلهم کمثل الذی
انجام
انی اخاف ان عصیت ربی عذاب یوم عظیم قل الله اعبد مخلصا له دینی فاعبدوا ما شئتم من دونه قل ان الخاسرین الذین [...] و انفسهم و اهلیهم یوم
الحمدلله الذی علمنا منطق البیان و صیرة اله یحترز بها عن الخطاء فی اللسان و الصلوة علی محمد معرف احکام الایمان و علی آله حجج الله علی خلقه مادام الزمان اما بعد فهذه منطقة فی المنطق مشتملة علی مقدمة و خلنمة
انجام
تتمة ان کان الاوسط مع علیته لتسمیة الذهنی علة فی الخارج فالبرهان لمی و الا فانی ثم القیاس البرهانی یتألف من الیقینیاتی و المعلومات و الخطابی من المظنونات و المقبولات و الشعری من المخیلات و الوهمیات [...] من المشبهات و [...] حفظ الله [...] و المؤمنین من الزلات و الخطیئات
این رساله شامل این دو بخش می شود: کلام له الي بعض قضاه عصره و جوابه لرجل من الشام کتبه اليه يساله عن أحواله و مصنفاته و ما قرا من الکتب و ما هو عليه من الناس.
آغاز
يحيي بن أبي الخير مطالعه و من کتب الاخبار النبوه فکنا السنن لابي داود سماعا من شيوخه و کتاب الفائق لابن علم البسي(؟) و کتاب
انجام
و جميع البريات و الصلوه علي المبعوث باکرم کتاب و المخصوص بختم النبوه و فصل الخطاب و علي آله الذين جعلتم شموس العلم و سيوف الحق
مؤلف
یحیی بن حمزة بن علي بن إبراهیم الحسیني العلوي الطالبي، المؤید بالله / المؤید برب العزة
