و بدانکه لفظی که مستعمل در معنی موضوع له باشد آنرا حقیقت گویند و اگر مستعمل در غیر موضوع له باشد لعلامة یا قرینه عدم اراده معنی موضوع له مجاز گویند و مجاز بر وزن مفعل است که اسم مکانست
انجام
و افتاب اگر چه ظاهرست اما حجت بینه ظاهر نیست بحس بصر بنابرین وجه شبه که ما به الاشتراک است میل طبع و ازاله حجاب باشد که لازم حلاوت و ظهورند
الباب الاول فی نعت البروج و انواعها و فستمعها الباب الثانی فی احوال الکواکب الثابتة الباب الثالث فی ذکر الکواکب [...] الشمس
انجام
یستعملها [...] ترکناها [...] الاختصار و الحمدلله الحلیم [...] مکرر اللیل علی النهار اللهم صل و سلم علی نبیه المختار محمد صل الله علیه و سلم و علی [...] اصحابه [...] سلم تسلیما الی یوم القرار کملت الی [...] بحمدالله و حسن عونه
یقول العبد الفقیر الی رحمه ربه احمد بن علی بن یحیی المغربی الحمدلله وحده و صلی الله علی سیدنا محمد و رسوله و رضی الله عن اصحاب رسول الله اجمعین و بعد فان علم المواقیت علم شریف لقوله تعالی هو الذی جعل الشمس ضیاء
انجام
الجدی الی توسط الشمس المطالع البلدیه عباره عن الماضی من الزمان فی تلک البلد من حین یطلع راس الحمل الی طلوع الشمس و الله اعلم
داستان پادشاه سراندیب که عارض پادشاه نام داشت به نثر و گاهی اشعاری نیز بمناسبت در آن یاد شده ، در صفحات نخست و آخر نسخه نوشته شده کتاب احمد جام ، در اشعار آن نیز نامهای جامی ، احمد جامی و احمد دیده میشود ، ولی نباید از احمد جام معروف به ژنده پیل عارف نامی قرن ششم باشد چون در این داستان از مولوی و شمس تبریزی سخن گفته شده
آغاز
اما راویان اخبار و ناقلان آثار و محدثان داستان کهن ...که خدای تبارک و تعالی شهری آفریده است که آن شهر را سراندیب میگویند
آغاز داستان اول راويان اخبار پيشين و ناقلان حکايت ... آورده اند که در شهر خطاي پادشاهي بود دادگستر و شهرياري رعيت پروري لشگر و ملک ي بي نهايت و خزينه و نعمت
انجام
جمله آوردند و نعريد چون ايشانرا بديدن آن سگ خاموش شد و بسر اشارت کرد که در آيند ايشان در کهف شدند خدايتعالي ايشان را ناز داد
لحمدلله الذی ظهر اسرار اولیائه عن ملاحظة الاغیار و [...] بواطنهم من شرائب الریب و [...] و عمر قلوبهم بتجلیات الانوار
انجام
فی کتاب المعجم اختصرت هذا کله من حدیث [...] رواه مقاتل بن حیان عن عکرمة عن ابی عباس عن النبی صلی الله علیه و سلم و رواه الطبری مسندا الی مقاتل [...] و الله اعلم
کتابی در اعمال و اذکار است ، نسخه آن از آغاز افتادگی دارد و دانسته نشد از کیست ، در آن از (مصباح العابدین) نقل شده ، ظاهرا منظور کتاب زین العابدین حسینی باشد که از شاگردان شیخ بهائی و شاید خواهرزاده او که در اعمال سال است و آن را در روزگار شاه صفی یا شاه عباس صفوی ساخته است ، بنگرید : اعیان الشیعه 7/ 165
آغاز
وتر را در مابین فجر اول و فجر ثانی بگذارد وقت نافله صبح بعد از فارغ شدن است