شرحی است بر دیباچه القاموس المحیط فیروز آبادی ، این دیباچه را چندین تن شرح نموده همچون تاج الدین مناوی و محب الدین ابن شحنه و عیسی بن عبد الرحیم گجراتی و احمد بن عبد العزیز هلالی و عبد القادر الدبوس و میرزا علی شیرازی و دیگران ، این شرح به همراه شرح حال فیروزآبادی به نسخه ای از خود قاموس ضمیمه گردیده ، زبیدی صاحب تاج العروس بجز شرح قاموس دیباچه آن را نیز شرح نموده و شرح حالی نیز برای فیروزآبادی نگاشته که بنا بر تاریخ کتابت نسخه ای از این شرح که در سال 1166ق. میباشد نباید از او باشد ، چند عبارت آغازین این شرح با عبارتهای آغاز شرح خطبه قاموس از شارحی بنام (سلیمان) مطابقت دارد که نسخه آن را مرحوم شیخ آقابزرگ در نجف دیده و احتمال قوی داده از سلیمان بن راشد بن ابی ظبیه اصبعی شاخوری درگذشته 1101ق. باشد .-(الذریعه 13/ 262) ، سلیمان بن عبد الله بحرانی درگذشته 1121ق. نیز شرحی بر خطبه قاموس دارد ، والله اعلم.
المجلس الخامس و الخمسون فی بیان صلوة الجنازة و کیفیتها قال رسول الله علیه السلام اذا صلیتم علی المیت فاخلصوا له الدعاء هذا الحدیث من حسان المصابیح رواه ابوهریرة و قد ذکر فیه الصلوة علی المیت مع اخلاص الدعاء له فیها فلا بد من معرفتها و هی فرض کفایة لقوله تعالی و صل علیهم ان صلوتک سکن لهم
انجام
اذا التشریح لیس بمعروف و کلام البحر نفسه متضمن لاعتراف مسئلة الخصم او المتعارض و متساقط کلام ابن الهام بعد تسلیم صحته النقل الی صاحب الجلاء لیس بمثله هذا الناقل فی فهم قال المأخذه فافهم و ایضا قرر ان القول الذی یشهده القیاس یرجح علی لیس کذاک و حکمة
و الحمدلله سلام علی من اصطفی کشف غطاء من سماء عطاء [...] علم العزیز لن کنت اقتدرت استخراج ماء القراح من الحجر نفسه او من نفس الحجر فاذا [...] لن [...] ماء حریفا او ماء قادرا او ماء مهرتا او [...] او ماء مثلثا
انجام
جوهر الذی الرطبة کله بالتکلیس و[...] و التقطیر و الفائدة الرابعة لهذا الماء المثلث [...] الارض الباقیة من جوهر الذکر من الوسخ و یغسلها و الحمدلله رب العالمین
اگر خواهیکخ طالع کس را بنگری که طالع هرکس چیست بگیر نام آنکس را و نام مادر آن کس را بحساب ابجد جمع کن و دوازده گان طرح کن اگر یکی ماند حمل و اگر دو ماند ثور
انجام
و بحق انجیل عیسی و بحق زبور داود و بحق فرقان محمد مصطفی صلی الله علیه و آله و اصحابه اجمعین برحمتک یا ارحم الراحمین
