مولف مجموعه ای از نامه ها ، خطابه ها و منشآت منظوم و منثور خود را در این اثر گردآورده و در چند باب تنظیم نموده : (باب المکاتیب) & (بلاب الخطب) ، (بابالنظم) و بخشی با عوان (شذرات) دارد ، تاریخ بعضی از این نگارشها 1338ق. و 1337ق. دارد
آغاز
باب المکاتیب هذا ما کتبته الی الحبر العلام البحر الطمطام السید محمد هارون دام ظله....
بدانکه صوت دو نوعست یا حیوانی بود یا غیر حیوانی دو نوع بود طبیعی و التی طبیعی چون صوت سنگ و آهن و چوب و رعد و باد و جسمهایی که در ان جان نباشد و التی چون صوت طبل و بوق و نای و ابریشم و انچه بدین ماند و حیوانی دو نوع بود یا منطقی بود یا غیر منطقی بود
انجام
و همی گویند انچه ایشانرا مراد بود و این جمله تخریج نفس ناطقه است بس چگونه شاید گفت که نفس ناطقه عرض است که چندین هزار عجایب که وی تصنیف می کند و استنباط می کند با انکه دانسته ایم که عرض هیچ استنباط نتواند کردن بی جوهر بس نفس ناطقه جوهر باشد نه عرض
