بحث قاعده مصنفین و مولفین این است که در اول هر کتاب در هر علم ذکر میکند مقدمه را که مشتمل است بر امور ثلثه که بیان ماهیت علمو بیان حاجت انسان بسوی آن علم
انجام
تا شامل میشد تنازع در اکثر از فعلین را نیز مثل صلت و سلته و بارکته و رحمت و ترحمته علی ابراهیم
ای فاتحه مصحف حمدة توحید و نقطه از کتاب مجدت خورشید افلاک نی و دفتر جلالت ورقی است از رحمتت آیتیست قرآن مجید بنده کی و ستایش متواتر شکر و سپاس شایسته معبودست که عادتش احسان و غفران و عبادتش موجب سرافرازی این جهان و...
انجام
جمله حروف قران سیصد و بیست ششهزار صد پانزده حرف است بیان عدد کلمات قران از برای آن شد که قاریان و قاریان کلام مجید را بدانند و از حضرت امیرالمومنین علیه السلام {...}است که قاری قران چون بتلاوت مشغول شود حضرت رب العزة بعدد هر حرفی از قران در زبان هر جنسی از اجناس مرغان نهد....
الحمدلله رب العالمین و الصلوة و السلام علی خبر خلقه محمد و اله الطاهرین اما بعد چنین گوید امیدوار برحمت الهی احمد بن محمد مهدي الموسوي که حقتعالی موفق فرمود مرا بجمیع این اوراق و تالیف این کتاب مستطاب که مشتمل است بر حل غامضان مسائل فقهیه و مشکلات احکام شرعیه فرعیه و مقصود از تالیف ان بلغت فارسی اینکه....
انجام
فاعترف عنده فجعله فی ماله خاصة و لم یجعل علی العائلة شیئاَ دوم هرگاه کسی صدمه برخودش بزند {...}ان بر عائله اش نخواهد بود بلکه دیت نخواهد داشت سیم جنایات خطلئیه که از ذبی وارد شود خواه به ذبی دیگر یا بمسلم دیت ان بر عائله ان ذبی جانی نخواهد بود بلکه دیت در مال خود جاني است هرگاه مال داشته باشد....
کتاب البیع البیع فی اللغة خروج الشی عن ملک شخص الی ملک شخص اخر تتراضیهما تلفظ او ما فی حکمة فقولنا او ما فی حکمة لله حل المنابذة و الملامسة اللتی کانوا تتعلونها فی الجاهلیة و هی قوله اذا {..}الیک الثوب فقد وحب البیع یقع بذلک و کذلک ...
انجام
فائدة لو حلف المیت امه و معتصمها کان لامة الثلث والباقی لمعتصمها اذ هو عصبه للمیت و لو حلف امة و اباها کان المال لامه جمیعه و لا شی لاینها اذ هو رحم المیت و هذا من عجائب الاحکام و هی انه لو حلف اب امه ...
فی الدلیل العقلي بعد اخراج الظن القیاسي من انا تثبت او لا حرمة العمل بالقیاس کسایراصول مذهبنا بالاجماع و الضرورة ثم نقول الاصل فی الاحکام الشرعیة جواز العمل بالظن و اجاب ثانیا بتسلیم حصول الظن من القیاس لکن لا یعمل بالقیاس و لا بالمدرک الاخر....
انجام
یجب علی المجتهد الملاحظة التفصیلیة فی تحصیل مدلولات الالفاظ و ملاحظة القراین و لا یصح له الجمود علی مقتضی القواعد الممهدة فی الاصول فان القراین فی الالفاظ غیر منضبط في امر فربما یقتضی القراین الخروج عما مهد فی الاصول و الامر غیر مخفی علی المجتهد الموضع الرابع فی بیان حکم الظن فی المسائل الاصولیة.
منظومه ایست شامل 140 بیت در علم قرائت قرآن ، ناظم خود را در آن ابن عماد معرفی کرده و طبق بعضی منابع تاریخ نظم آن را در 809 یا 803 یاد کرده، نسخه هایی از آن در مجلس و غیره وجود دارد ، بنابر آنچه در نشریه دفتر 7 ص 134 آمده نام ناظم علاء الدین هروی مشهور به ابن عماد است
مجموعه سروده های عربی: قصیده بانت سعاد سپس قصیده ای با این سر آغاز ها: ظلت علی الایام فرحان غافلا، لیس الغریب الشام و الیمن... قصیده از عبدالله بن قاسم سهرودی، سید نعمان اعرجی، شیخ احمد حلی، سید محمد قطیفی، شیه اسماعیل مقری، محمد کاظم ازری، ابن فارض(شربنا علی ذکر الحبیب مدامه)، لامیه العرب، ابن ابی الحدید، طغرایی، قصیده محملیه(روحی لناظمها فداه)، قصیده برده، حسان بن ثابت، امرء القیس، زهیر بن سلمی، این ربیعه، عمر بن کلثوم، عنتره بن شداد، حارث بن حلوه.
آغاز
بانت سعاد فقبلی النوم/متیم اثرها لم یفد مکبول
انجام
فقل یا ساداتی انتم بنقض النهد عجلتم /انی ثلبت باق علی عهدی و سیاقی
السلام علیک یا اهل المصیبة و العزآء لنید الاوصیآء و حجة الله علی الارض و السماء و رحمة الله و برکاته و بعد الحمد لله الذی یفتخر بمعرفته القارفون حمد و ثنا مر خداوندی را سزاست که فخر نمایند بمعرفة او و بعبادته تسبیحه وتهلیله العابدون و المسبحون و المهللون و فخر میکند....
انجام
جناب امام رضا بتائید الهی از مدینه ببغداد رفته و مشغول تجهیز و تکفین والد ماجد خود گردیده بان سبب بخانه باز نیامده بود انگاه حضرت امام رضا و اهل بیت عصمت بمراسم ماتم ان حضرت قیام نمودند اشراف و اعیان مدینه ایشان را تعزیت فرمودند.
و لم یجب التصدق الثاني ان یعطیها للمحظور و غیره قال {...}بالله قسم بینهما فما قابل المحظور یردّ الی المعطی قلت بنا علی اجد قولیه انه کالغصب و قوله الاخر انه بطیب لها و علی قاعدة المذهب تصدق به و الله اعلم مسئلة المضمون یجب علی مر ضمنه قیمته یوم خصول سبب ضمانه..
انجام
و کلامه هذا کما تری کالمصرح بانه لا خمس فی هذه الاربعة فتامّل و الله اعلم و اعلم ان العنائم کانت فی شرع من قبلنا لا یجوز تملکها بل تنزل نار تحرقها امارة لقبولها کذا فی البحر و قد یقال انهم کانوا یجمعونها فیحرقونها و اما النار فانما کانت تنزل فیحرق القربانات و الله اعلم...
و معرف و ما بعدا و تفسیر و تعریف اوت ودر لفظ چهار چیز داخل است الفاظ مهمله و الفاظ مستعمله مفرده و مستعملات مرکبه کلامی چون زید قایم و ضرب زید و مرکبه غیر کلامی چون غلام زید و فی الدّار و بقیه وضع خارج شد مهملات و بقیه افراد خارج شد مرکبات کلامی و غیر کلامی...
انجام
و هل یضربان که نون اعراب ازین الفاظ ساقط شد و سبب آنست که نون {...}چه کلمه دیگر است اما از جهة شدة اتصال بمنزله جزء شده است پس علامت اعراب پیش از او نشاید که لازم آید که در وسط کلمه بود و بعد ازو نشاید که لازم آید انکه اعراب فعل جاری بر حرف شود که کلمه دیگر است...
الله نور السموات و الارض مثل نوره که در آن نور کل مخلوقات ظهور یافت و رازق کل مرزوقات رساننده رزق
انجام
مصنف رحمت الله تعالی علیه می فرمائید [...] غلط گفتند که این [...] ناقص ناتمام است و نظر و نیاز از مریدان کرفتن [...] این چنین باید چنانچه [...] شاه محی الدین سلطان عبدالقادر جیلانی رحمت الله تعالی علیه قدس الله سره العزیز
و هو غیر ملتفت فی الحروف التی تنصب الاسم فقط استعمل لفظ الحروف و هی جمع الکثرة مع ان النواصب سبقه یقتضی استعمال جمع القلة لانه لما عبر عن الحروف الجارة بجمع الکثرة اراد ان لا یغیر الاسلوب علی انهم جوّز و استعمال کل من جمع القلة و الکثرة...
انجام
فعدم حذف ذلک النون عند الاضافة یخالف بقاعدة الاضافة و حذفها خلاف وضع هذه الاعداد فاذا لم یضف نصب علی التمیز لیکون له محلا من الاعراب و اما افراد الممیز المعدود فلانه ما صار منصوبا صار فضلة فاعتبر افراده لیکون الفضله قلیلا مع ان المقصود هو بیان الجنس یحصل بذلک...
